Hormon gonadotropin màng đệm ở người - được biết đến nhiều hơn dưới cái tên hCG (human chorionic gonadotropin) - được sản xuất ra trong thai kỳ.
Nó được sản xuất bởi các tế bào hình thành nên nhau thai có chức năng nuôi dưỡng trứng sau khi được thụ tinh và dính vào thành tử cung.
Nồng độ của nó có thể được phát hiện lần đầu tiên bằng xét nghiệm máu trong vòng 11 ngày sau khi thụ thai và khoảng 12-14 ngày sau thụ thai nếu xét nghiệm bằng nước tiểu.
Thông thường, nồng độ hCG sẽ tăng lên gấp đôi sau mỗi 72 giờ. Nồng độ của nó sẽ đạt đến đỉnh trong 8-11 tuần đầu của thai kỳ rồi sau đó giảm đi và đứng lại trong khoảng thời gian còn lại của thai kỳ.
Những điều cần nhớ về hCG
- Nồng độ hCG tăng lên gấp đôi sau mỗi 48-72 giờ ở khoảng 85% thai kỳ bình thường. Ở giai đoạn muộn hơn, khi mà nồng độ hCG đã cao hơn trước, sẽ cần phải mất nhiều thời gian hơn để nó tăng gấp đôi nồng độ (sau khoảng mỗi 96 giờ).
- Một thai kỳ bình thường có thể có nồng độ hCG thấp nhưng thai nhi vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Siêu âm sau tuần thứ 5-6 của thai kỳ sẽ cho kết quả chính xác hơn nhiều so với xét nghiệm đo nồng độ hCG.
- Nồng độ hCG thấp hơn 5mIU/ml được xem là âm tính đối với thai kỳ, nếu như nó cho kết quả trên 25mIU/ml thì được xem là dương tính đối với thai kỳ.
- Nồng độ hormon hCG được tính theo đơn vị milli-international units (đơn vị quốc tế) trên mỗi mili-lít (ký hiệu là mIU/ml).
- Siêu âm qua ngã âm đạo có thể phát hiện ra túi thai khi nồng độ hCG đạt đến giá trị 1000 - 2000 mIU/ml. Do nồng độ này có thể thay đổi rất nhiều và ngày thụ thai có thể bị tính sai, không nên chẩn đoán dựa trên siêu âm trước khi nồng độ hCG đạt đến giá trị tối thiểu là 2000 mIU/ml.
- Chỉ một kết quả hCG duy nhất không cung cấp đủ thông tin cho bác sĩ để chẩn đoán. Khi có nghi vấn về sức khỏe của thai phụ, các bác sĩ có thể sẽ cho thực hiện nhiều xét nghiệm hCG cách nhau 1,2 ngày để giúp tiếp cận được chẩn đoán chính xác hơn.
- Không nên dùng nồng độ hCG để tính tuổi thai do những con số này có độ thay đổi rất lớn.
- Có 2 loại xét nghiệm hCG thường gặp. Xét nghiệm định tính hCG để tìm câu trả lời cho câu hỏi: "có hCG hiện diện trọng máu hay không?" và xét nghiệm định lượng hCG (hay còn được gọi là beta hCG) để tìm câu trả lời cho câu hỏi: "lượng hCG thật sự hiện diện trong máu là bao nhiêu?"
Bảng hướng dẫn về nồng độ hCG trong thai kỳ
Dưới đây là bảng nồng độ hCG tính theo số tuần lễ tính từ ngày kinh chót (tuổi thai)*:
- 3 tuần: 5 - 50 mIU/ml
- 4 tuần: 5 - 426 mIU/ml
- 5 tuần: 18 - 7,340 mIU/ml
- 6 tuần: 1,080 - 56,500 mIU/ml
- 7-8 tuần: 7, 650 - 229,000 mIU/ml
- 9-12 tuần: 25,700 - 288,000 mIU/ml
- 13-16 tuần: 13,300 - 254,000 mIU/ml
- 17-24 tuần: 4,060 - 165,400 mIU/ml
- 25-40 tuần: 3,640 - 117,000 mIU/ml
- Ở phụ nữ không có thai: <5.0 mIU/ml
- Ở phụ nữ sau tuổi mãn kinh: <9.5 mIU/ml
*Những con số trên đây chỉ mang tính chất hướng dẫn - mọi giá trị của nồng độ hCG có thể thay đổi rất khác nhau. Không nhất thiết vấn đề nằm ở con số giá trị của nồng độ mà nó nằm ở sự thay đổi của nồng độ nhiều hơn.
Nồng độ hCG thấp có ý nghĩa gì?
Nồng độ hCG thấp có thể cho nhiều ý nghĩa và cần phải được kiểm tra lại trong vòng 48-72 giờ để theo dõi sự thay đổi của nó. Nồng độ hCG thấp có thể là biểu hiện của:
- Tính sai tuổi thai
- Có khả năng sẩy thai hoặc trứng bị hư.
- Thai lạc chỗ
Nồng độ hCG cao có ý nghĩa gì?
Nồng độ hCG cao có thể cho nhiều ý nghĩa và cần phải được kiểm tra lại trong vòng 48-72 giờ để đánh giá sự thay đổi của nó. Nồng độ hCG cao có thể là biểu hiện của:
- Tính sai tuổi thai
- Thai trứng
- Đa thai
Có cần thiết phải kiểm tra hCG định kỳ không?
Ít khi các bác sĩ đề nghị bệnh nhân phải kiểm tra hCG định kỳ trừ phi bạn có những biểu hiện chứng tỏ khả năng bạn đang gặp vấn đề. Các bác sĩ có thể kiểm tra nồng độ hCG thường xuyên nếu như bạn bị chảy máu, co thắt nặng, hoặc đã từng bị sẩy thai trước đây.
Nồng độ hCG sẽ như thế nào sau khi không còn mang thai nữa?
Ở hầu hết phụ nữ, nồng độ hCG có thể quay trở lại ngang bằng mức độ của những người không mang thai trong vòng từ 4 đến 6 tuần sau khi chấm dứt thai kỳ. Nồng độ này có thể khác nhau tùy theo cách mà thai kỳ chấm dứt (sẩy thai tự nhiên, nạo thai, phá thai, hay sinh nở bình thường) và giá trị của nó vào thời điểm chấm dứt thai kỳ. Các bác sĩ thường sẽ tiếp tục theo dõi nồng độ hCG sau khi thai kỳ chấm dứt để bảo đảm chúng quay trở về <5.0.
Có những tác nhân nào có thể ảnh hưởng đến nồng độ hCG không?
Không có tác nhân nào có thể ảnh hưởng đến nồng độ hCG ngoại trừ các loại thuốc có chứa hCG. Những loại thuốc này thường được dùng trong các biện pháp điều trị về khả năng thụ thai và các bác sĩ có thể giải thích với bạn về sự ảnh hưởng của nó đến kết quả xét nghiệm. Những loại thuốc khác như kháng sinh, giảm đau, thuốc tránh thai, và những loại thuốc hormon khác không cho những tác dụng nào trên xét nghiệm hCG.
Theo American Pregnancy Association - Y học NET dịch
