Mục tiêu học tập
1. Trình bày được tư duy người thầy thuốc và kỹ thuật mới
1. Trình bày và vận dụng được các phương pháp rèn luyện đạo đức để trở thành người thầy thuốc Việt nam XHCN.
2. Trình bày được các nội dung và ý nghĩa lời thề thầy thuốc Việt nam và lời thề Hyppocrat
I. TƯ DUY NGƯỜI THẦY THUỐC VÀ KỸ THUẬT MỚI
Tư duy của người thầy thuốc là sự áp dụng có ý thức tư duy khoa học (bao gồm tư duy chính trị, xã hội, triết học duy vật, nhân văn,...) với lý luận và thực hành y học.
Yêu cầu người thầy thuốc phải hiểu rõ vị trí của con người trong xã hội, biết được các yếu tố, các quy luật chi phối hoạt động con người. Biết được các quá trình xẩy ra trong cơ thể, các chức năng hoạt động của bộ máy, các biến đổi của qua trình hoạt động trong cơ thể,...
Tư duy thầy thuốc trong điều kiện khoa học công nghệ phát triển là quan tâm thực sự vị trí của con người, con người là trung tâm, là động lực, là đối tượng,... quan tâm đến con người là quan tâm đến sự đầu tư và phát triển xã hội, quan tâm con người đó là đạo đức chân chính của khoa học.
2. Bản chất của chẩn đoán hiện đại
- Trong chẩn đoán hiện đại, con người (người bệnh) luôn là một quan tâm hàng đầu, thầy thuốc phải biết con người trước mặt mình không chỉ là bênh ngoài mà cả bên trong ở mọi mức độ từ mức độ khái quát đến cụ thể chi tiết (mức độ tế bào, phân tử,...).
Ngoài ra phải biết con người trong hoàn cảnh xã hội thiên nhiên, tiền sử gia đình bệnh tật,...
- Bản chất của chẩn đoán hiện đại về căn bản khác với cái mà người ta hiểu ở thế kỷ 19: chẩn đoán trong thời đại chúng ta là chẩn đoán mang tính chất bệnh học và sinh bệnh học (còn chẩn đoán thế kỷ 19 về căn bản là chẩn đoán triệu chứng học). Thầy thuốc khi chẩn đoán và điều trị phải quan niệm bệnh nhân là một thể thống nhất giữa cái chung và cái riêng.
- Hiện nay có nhiều quan niệm về chữa bệnh, hình thành 2 nguyên lý chữa bệnh khác nhau về quan điểm:
+ Nguyên lý “chữa bệnh mà không chữa người bệnh”. Nguyên lý này nhấn mạnh việc sử dụng các phương tiện khoa học kỹ thuật, các trang bị máy móc cần thiết là chính cộng với tay nghề người thầy thuốc. Nguyên lý này xem nhẹ vai trò con người và đạo đức tâm lý người thầy thuốc.
+ Nguyên lý “chữa người bệnh mà không chữa bệnh” nguyên lý này có quan điểm ngược lại, nhấn mạnh vai trò con người vai trò người thầy thuốc với đạo đức tâm lý của họ.
+ Nguyên lý đúng đắn nhất mà người thầy thuốc cần tuân theo là nguyên lý chung có quan điểm :”có bệnh thì có bệnh nhân “ bệnh và người bệnh không thể tách rời, thầy thuốc phải chữa bệnh cho bệnh nhân, quan niệm bệnh nhân là một thể thống nhất giữa cái chung và cái riêng.
3. Dự kiến trong tư duy lâm sàng
- Trong chẩn đoán và điều trị thầy thuốc không nên có dự kiến trong tư duy lâm sàng, không được nghĩ việc chẩn đoán với ý đồ trước dễ dẫn đến sai lầm.
Cần phải quan sát xem xét chẩn đoán toàn diện khách quan.
- Không nên đánh giá quá cao kết quả các xét nghiệm. Xét nghiệm chỉ mở rộng khả năng chẩn đoán, chỉ có ý nghĩa giúp cho thầy thuốc tư duy quyết định.
Hãy bắt đầu tiếp xúc với bệnh nhân một cách khách quan toàn diện, biết rõ các xét nghiệm và phương tiện khoa học, để soi sáng các vấn đề chẩn đoán, để quyết định phương pháp chẩn đoán và điều trị phù hợp nhất.
4. Hỏi bệnh nhân và làm bệnh án
- Chẩn đoán là một công trình khoa học, làm bệnh án tốt sẽ giúp chẩn đoán tốt và điều trị tốt.
- Làm bệnh án phải chú ý tâm lý, trình độ, hoàn cảnh của bệnh nhân, biết các mối quan hệ của bệnh nhân, tiền sử bệnh nhân và những vấn đề liên quan. Hỏi để biết là một nghệ thuật, không thể hỏi như sự chất vấn của quan tòa.
- Hỏi bệnh nhân làm bệnh án yêu cầu thầy thuốc phải vận dụng kiến thức, kỷ năng, tư duy, thái độ vì khoa học cho con người là đa dạng, phong phú.
Chú ý khi vận dụng:
+ Không được đặt chỉ tiêu khám bệnh
+ Không lạm dụng kết quả xét nghiệm
+ Phải biết tư duy biện chứng
+ Không được lạm dụng trực giác của mình (chỉ sử dụng như là một kinh nghiệm được tích lũy trong quá trình hành nghề)
5. Sự phát triển khoa học kỹ thuật và đạo đức
- Chúng ta đang ở thời kỳ KHKT phát triển, với sự bùng nổ thông tin, với thành tựu của tin học và máy tính, tiễn vọng sẽ giúp con người tiến xa hơn về mọi lĩnh vực chẩn đoán, điều trị bệnh. Tuy nhiên dù có phát triển mạnh mẽ đến thế nào, thì máy móc là sản phẩm của con người và bộ óc của nó sáng tạo nên phục vụ cho chính con người. Máy móc không thể nào thay thế cho vị trí con người, ví trí người thầy thuốc và nhất là thầy thuốc có đạo đức.
- “Không thể đặt dấu ngang bằng giữa bộ óc đang suy nghĩ với cái máy điện tử làm công việc mà bộ óc giao phó” (Bergue).
- “Tôi tin chắc rằng, ta không cần một ông lang kỹ sư với máy móc (thước đo, bảng
logarit) mà cần một thầy thuốc có lòng tốt, tế nhị, nhẫn nại, yêu nghề và yêu bệnh nhân của mình” (Simolin).
- Máy móc và khoa học phát triển phải có tính nhân văn, không nên quan niệm bệnh tật theo điều khiển học mà Drogendik (Bác học Đức) nói: “Bệnh tật là sự sai lệch tiêu chuẩn, được phát hiện một cách khách quan hoặc có tính tiêu cực”
Dù máy móc trang bị có phát triển thì yếu tố tâm lý, xã hội, nhân văn và vai trò thầy thuốc không thể bị xem nhẹ.
6. Khoa học kỹ thuật phát triển xuất hiện các quan niệm mới về đạo đức
- Khoa học kỹ thuật phát triển, cộng đồng thế giới đang đứng trước nhiều vấn đề hoàn cầu, cần phải được cộng đồng giải quyết đó là các bệnh tật hiểm nghèo và những quan niệm về nó, là môi trường bị phá hoại, là dân số bùng nổ,... mối lo chung của loài người là hiểm họa của môi trường do con người vô tình hoặc cố ý tàn phá.
- Xuất hiện đạo đức sinh học: Đạo đức sinh học xuất hiện trong tình trạng quan hệ con người với con người, con người và xã hội có những mối khác biệt đạo đức truyền thống: những đứa trẻ được sinh ra từ trong ống nghiệm; những đứa con sinh ra không phải từ bầu sữa mẹ từ buồng trứng của chính mình.
- Là thầy thuốc, tình cảm, đạo đức của mình không thể tách rời tình cảm đạo đức gia đình và
truyền thống dân tộc.
Quan niệm về cái sống và cái chết: có những quan niệm cho rằng cần tìm cho bệnh nhân cái chết không đau đớn. Đó là thái độ thiếu trách nhiệm của thầy thuốc (vụ án bệnh viện Lainz - Aïo 4 nữ y tá được bác sĩ cho phép họ đã tìm cái chết cho 42 bệnh nhân, là thủ phạm giết người, theo quan niệm của chúng ta)
Đối với thầy thuốc, chúng ta vẫn mãi mãi nhớ rằng dù KHKT phát triển đến mấy vai trò
người thầy thuốc chân chính sẽ không bao giờ được thay thế và đối với người bệnh phải hết lòng hết sức tìm cách cứu chữa, còn nước còn tát, cứu bệnh như cứu hỏa.
II. GIÁO DỤC VỀ PHƯƠNG PHÁP ĐẠO ĐỨC CHO THẦY THUỐC
Phấn đấu để trở thành người thầy thuốc là khó, nhưng khó hơn nhiều là làm người thầy thuốc thực sự cần phải học tập và rèn luyện không ngừng.
1. Nâng cao trình độ mọi mặt cho thầy thuốc đó là yêu cầu của xã hội, là yêu cầu của nghề nghiệp
- Không học tập, người thầy thuốc sẽ lạc hậu “Người thầy thuốc sau 5 năm không đọc một tạp chí nào thì người thầy thuốc trở lại thời kỳ đồ đá” (Noel Fissenger),...
- Tự học bằng nhiều hình thức trở thành bắt buộc đối với thầy thuốc.
2. Phải có kiến thức toàn diện
Khoa học về con người đa dạng, cuộc sống nghề nghiệp đã chứng minh người thầy thuốc yêu nghề y lại có nhiều tài trong các lĩnh vực khác của cuộc sống. Thầy thuốc có kiến thức toàn diện có lợi nhiều cho người bệnh. (Botkin trước khi thành thầy thuốc là một nhà toán học, cũng như Botkin, Philatob là một họa sĩ, Pasteur một nhà hóa học, Teeloro Binrro là một nghệ sĩ vĩ cầm nỗi tiếng,...)
3. Tiếp xúc rộng rãi với nhiều tầng lớp, nhiều ngành nghề, có như vậy người thầy thuốc mới hiểu biết các nhu cầu về bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho mọi tầng lớp, cho cộng đồng, thầy thuốc biết được các bệnh đặc trưng cho các nghề nghiệp, cách chữa và dự phòng về y học và về xã hội.
4. Tổ chức học tập và làm việc ở cơ sở
Việc học tập của thầy thuốc không dừng lại ở nhà trường, trong bệnh viện, trong các cơ sở nghiên cứu mà phải được tiếp tục bằng nhiều cách, bằng tự học, bằng xâm nhập thực tế cộng đồng,...
Cơ sở cộng đồng là một thực tiển công tác và học tập cần thiết cho thầy thuốc, là nơi cuối cùng của một chính sách y tế được thực hiện, và là nơi đầu tiên chứng tỏ chính sách đó đúng hay sai,... Thầy thuốc vì nhân dân không quản ngại về với bản làng, thôn, xóm. Cơ sở y tế ở xã, phường, thôn, xóm, bản, làng cần được chú ý không những thể hiện chính sách của đường lối y tế đúng mà còn là nơi đào luyện thầy thuốc đúng.
5. Rèn luyện óc quan sát
Là yêu cầu để trở thành người thầy thuốc tốt. Quan sát là một khả năng phân tích tổng hợp nhận định cấp tốc nhưng để lại ấn tượng lâu dài và cần thiết cho tư duy thầy thuốc có kiến thức có kinh nghiệm. Có những thầy thuốc nhìn nhưng không quan sát. Hãy noi gương quan sát của Hyppocrat, của Pavlob và nhiều thầy thuốc tận tụy khác.
6. Xây dựng tinh thần làm việc tập thể
Thầy thuốc sẽ sai lầm lớn hoặc đơn độc khi xa rời tập thể. Tập thể một nhóm tổ, một phòng khoa bao giờ cũng có những điều kiện để phát hiện chỗ sai trái của đồng nghiệp, vun đắp và tạo điều kiện cho thầy thuốc làm việc và học tập tốt. Làm việc và hòa mình vào tập thể là một nhận thức đầy trách nhiệm và tự giác khi cá nhân là một bộ phận của tập thể, tập thể là tấm gương của cá nhân, quyền lợi của cá nhân phải được tập thể quan tâm, tập thể không bắt cá nhân phải hòa tan vào mình.
Người thầy thuốc thường phải đứng đầu một tập thể y tế dù lớn dù nhỏ, cần rèn luyện ý thức tập thể, làm việc vì lợi ích tập thể, là tấm gương của tập thể sẽ tạo nên sự hoạt động đồng đều và tốt đẹp của tập thể.
7. Quan tâm và đối xử tốt với người già
Người già là bộ phận quan trọng của dân cư, là lớp người đã có công sinh thành nhiều thế hệ con cháu, đã đến lúc cần được xã hội và con cháu đền đáp nghĩa sinh thành.
Tâm lý người già phức tạp, cần phải quan tâm người già vì tuổi già cần được chăm sóc.
Quan tâm người già là quan tâm đến sức khỏe, đến lao động, đến niềm vui của họ.
Tránh cho tuổi già những tâm lý sợ sệt, sợ bệnh, sợ già yếu, sợ cô đơn, sợ mặc cảm với xã hội (là gánh nặng của xã hội và gia đình)
Thầy thuốc rất cần cho người già, giúp cho họ giảm bới stress, giúp họ chữa bệnh, phòng bệnh, giúp họ có những quan niệm nghỉ ngơi, hưu trí đúng đắn.
“Trong khoa học, không có tuổi già, không có tuổi giới hạn, cũng như không giới hạn tuổi đối với những nhà tư tưởng nói chung” (Bacuplép). Tuy nhiên cũng có tuổi già, có một cuộc sống đơn côi, leo lắt mất niềm vui trong lao động, mất tinh thần vì đoạn đời trước đó dễ dẫn đến bi quan.
8. Quan tâm đến hạnh phúc người bệnh
Bệnh nhân rất nhạy cảm với các yếu tố tâm lý đặc biệt trước thầy thuốc, người mà họ gửi cả niềm tin và cuộc sống cho họ. Đến với thầy thuốc họ cần được một niềm vui, một sức khỏe, được sống có ý nghĩa hơn và quả thực khi đau ốm con người mới thực sự thấy sức khỏe là hạnh phúc.
Thầy thuốc phải quan tâm đến sức khỏe của người bệnh, sự quan tâm phải từ trong lòng, trong nghĩa vụ lương tâm và trách nhiệm đến sức khỏe của bệnh nhân.
Thầy thuốc đừng ngụy trang những lời đạo đức trước bệnh nhân gây một ấn tượng giả dối bất bình với bệnh nhân. Quan tâm thực sự đến hạnh phúc của người bệnh là yêu cầu đạo đức cao đẹp đối với thầy thuốc.
9. Nâng cao tinh thần trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp
Trách nhiệm của thầy thuốc trước bệnh nhân vừa có động lực bên ngoài (xã hội) là nghĩa vụ, vừa có động lực bên trong là lương tâm. Trách nhiệm, nghĩa vụ, lương tâm nghề nghiệp là những phạm trù đạo đức cần được thầy thuốc nhận thức sâu sắc.
Lương tâm, trách nhiệm nghề nghiệp thầy thuốc phải đi từ góc độ cái thiện, cái ác.
Người thầy thuốc luôn làm việc thiện. tuy nhiên trong lòng mỗi người đều có cái thiện, có cái ác “Ta phải biết làm cho phần tốt trong mỗi con người nỡ như hoa mùa xuân, và phần xấu bị mất
dần đi” (Bác Hồ).
Quan niệm của Hồ Chủ Tịch về thiện ác lương tâm mang tính cách dân tộc phương Đông: “Tấm gương sống có giá trị hơn 100 bài diễn văn”
“Việc đúng dù nhỏ mấy cũng phải làm
Việc trái dù nhỏ mấy cũng phải tránh”
“ Điều gì mình không muốn ai làm cho mình thì không nên làm cho ai” (Kỷ sở bất dục vật thi ư nhân)
10. Giao tiếp với bệnh nhân
Quan niệm thầy thuốc-bệnh nhân là quan hệ đặc biệt của nghề nghiệp cứu người. Đối với nghệ thuật y học thì bệnh nhân luôn là đối tượng, là trung tâm, là động lực, mục tiêu quan tâm của thầy thuốc. Mối quan hệ phải tốt đẹp trong mọi điều kiện, trong mọi nơi, mọi lúc, thầy thuốc chỉ cần thiếu ý thức có khi sẽ dẫn đến những hậu quả tai hại.
Thầy thuốc tiếp xúc với bệnh nhân một cách chín chắn, tế nhị, thận trọng trong lời nói, trong hành vi và trong mọi giao tiếp.
“Người bác sĩ trẻ tự nhận là một nhà phẫu thuật phải nhớ rằng, một người có thể là một họa sĩ tồi, một văn sĩ dỡ, một nghệ sĩ sân khấu kém, nhưng không thể là một phẫu thuật viên tồi, vì người ta giao phó cho phẫu thuật viên cái quý nhất của con người là tính mạng” (Piraxep)
Người thầy thuốc phải tạo cho bệnh nhân có lòng tin trong khi giao tiếp, lôi cuốn họ, thu hút họ vì mục đích nghề nghiệp; luôn làm cho bệnh nhân hy vọng, lạc quan, lòng tin nghề nghiệp, lòng kính trọng đối với thầy thuốc.
11. Bí mật nghề nghiệp
Bí mật nghề nghiệp là nguyên tắc hành nghề quan trọng của thầy thuốc. Nguyên tắc nói rõ bí mật của thầy thuốc có 2 loại: Bí mật về người bệnh và quan hệ của họ mà thầy thuốc được biết không cho phép tiết lộ ra xã hội.
Bí mật của người bệnh mà thầy thuốc không được phép cho bệnh nhân biết.
Vì một lý do nào đó, mà nguyên tắc bí mật bị vi phạm có thể dẫn đến hậu quả xấu cho bệnh hoặc gây một phẫn nộ thực sự đối với người bệnh là điều không nên.
Tuy vậy quan niệm về bí mật nghề nghiệp cũng cần thống nhất: “Thầy thuốc có nghĩa vụ giữ gìn sự bí mật của bệnh nhân tin cậy ủy nhiệm cho mình, nhưng nếu sự giữ gìn bí mật đe dọa quyền lợi của những người xung quanh, của tập thể thì người thầy thuốc không thể bị ràng buộc vào bí mật ấy”
Bí mật không có một công thức rập khuôn mà cách đối xử có phân biệt đối với từng bệnh nhân, và bao giờ người thầy thuốc cũng đặt lợi ích người bệnh lên trên hết (đó là nguyên tắc) vì vậy có khi thầy thuốc phải báo cho gia đình, người thân, cơ quan bệnh nhân biết điều bí mật nhưng không được thông báo cho bệnh nhân,...
Bí mật nghề nghiệp của người thầy thuốc là tiêu chuẩn đạo đức về cách xử sự của thầy thuốc và nhấn mạnh thầy thuốc hãy vì cuộc sống và hạnh phúc của người bệnh, cần suy nghĩ về số phận người bệnh chứ không thể suy nghĩ về uy tín của bản thân.
III. ĐẠO ĐỨC Y HỌC VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU
Tâm lý trị liệu là phương pháp điều trị xây dựng trên cơ sở sinh lý học và tâm lý học duy vật.
Phương pháp đòi hỏi người thầy thuốc phải lôi kéo bệnh nhân tham gia một cách tích cực trong quá trình chữa bệnh, đòi hỏi thầy thuốc phải áp dụng các phạm trù đạo đức và hết lòng vì người bệnh.
Phương pháp này áp dụng cho mọi thầy thuốc chứ không phải chỉ thầy thuốc thần kinh.
Yêu cầu của phương pháp tâm lý trị liệu
1. Lời nói
Pablob đánh giá cao tầm quan trọng của lời nói. Lời nói của người thầy thuốc có thể làm cho bệnh nhân bi quan hoặc lạc quan.
“Bệnh từ miệng ăn vào
Họa từ miệng nói ra” (Lê Quý Đôn)
2. Chú ý đặc điểm nhân cách người bệnh. Cần phải biết cái gì làm cho người bệnh sợ hãi, bồn chồn, lo lắng, cảm động.
3. Làm cho bệnh nhân cảm thấy mình được quan tâm, chăm sóc mọi mặt, điều này phải được thể hiện trong cơ sở chữa bệnh qua tiếp xúc, qua quản lý,ï tổ chức....
4. Nhẫn nại ngồi nghe mọi điều than vãn của người bệnh qua đó tìm ra nguyên nhân dấu hiệu bệnh tật hết sức tránh cắt ngang lời nói của bệnh nhân một cách thiếu tế nhị
5. Có khả năng lôi cuốn mọi người đến với mình. Muốn vậy thầy thuốc phải có kiến thức toàn diện, có uy tín nhất định và có thái độ đúng đắn.
Người thầy thuốc cũng cần có tâm hồn. Dạy học và chữa bệnh đòi hỏi phải có lòng yêu con người, và vì yêu con người mà yêu nghề nghiệp.
Nghề thầy thuốc là vĩnh cửu khi còn loài người. Ý nghĩa lao động của người thầy thuốc không định giá được, không đo lường được, đó là cuộc đấu tranh cho sức khỏe con người.
IV. ĐẠO ĐỨC Y HỌC VÀ THẨM MỸ BỆNH VIỆN
Thẩm mỹ bệnh viện là khái niệm về cái đẹp của bệnh viện bao gồm cái đẹp từ bên trong và bên ngoài, bao gồm sự giao tiếp đúng mức của con người với con người, bao gồm công tác quản lý tổ chức, chất lượng khám, chữa bệnh và trang thiết bị của bệnh viện,... Nhằm một mục đích duy nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nhân được chăm sóc điều trị, cho thầy thuốc phát huy đức tài của mình cứu chữa bệnh nhân.
Vì vậy chú ý đến thẩm mỹ bệnh viện là chú ý đến đạo đức y học. Đây là công việc chính của các nhà quản lý bệnh viện, vừa có năng lực nghệ thuật vừa có năng lực tổ chức điều hành và vừa có năng lực nghề nghiệp.
Các vấn đề quan tâm của thẩm mỹ bệnh viện:
1. Thái độ giao tiếp ứng xử lịch sự, đúng đắn, tiếp xúc cởi mở ân cần, “tất cả vì bệnh nhân” đó là điều quan trọng nhất trong giao tiếp.
“Không có gì rẽ hơn và cũng không có gì đắt hơn là thái độ lịch sự” (Cerventes)
2. Ngoại cảnh và tâm lý bệnh nhân: Phải làm cho ngoại cảnh sống dậy, phấn chấn gây niềm tin đối với người bệnh:
- Đẹp như công viên, yên tĩnh, không ồn ào.
- Hàng rào bệnh viện và cổng ra vào phải là một công trình
- Nhà xác đừng quá lạnh lẽo, rùng rợn.
- Hành lang thoáng đẹp, vệ sinh...
- Tránh tất cả những cảm xúc gây ấn tượng xấu đối với người bệnh,...
3. Chú ý công tác tổ chức, quản lý, đón tiếp bệnh nhân, sắp xếp khoa phòng, chất lượng khám, chữa bệnh, chất lượng và công suất sử dụng trang thiết bị,...
4. Màu sắc trong bệnh viện: Màu sắc bao giờ cũng gợi lên từ các tế bào não một phản ứng nhất định. Cường độ phản ứng của màu sắc rất nhạy cảm đối với người bệnh cũng như tính cách con người.
Ánh sáng là năng lượng tác động vào trạng thái tâm lý con người. Thiên hướng tiếp nhận ánh sáng của mỗi người rất khác nhau. Màu sắc là tấm gương phản chiếu tính cách của cá nhân :
Người thích màu gam lạnh thường làm chủ được bản thân, đạt được kết quả cao trong các kỳ thi.
Người thích gam nóng dễ xúc động, dễ có mặt trong nhiều mâu thuẫn, gây phiền hà cho người khác.
Người bị bệnh tim sợ màu vàng và da cam của viên thuốc và thích màu xám của nó,...
Màu đỏ kích thích hệ thống thần kinh làm đồng tử giản, huyết áp tăng, tim đập nhanh,... màu xanh ngược lại màu đỏ.
Màu đỏ chống tẻ nhạt, màu xanh chống bất an, màu vàng chống nỗi buồn....
Vì vậy cần lựa chọn màu sắc thích hợp , phải có óc thẩm mỹ và năng lực nghề nghiệp.
5. Âm thanh trong bệnh viện
- Cường độ và sự cảm nhận âm thanh khác nhau cho từng người. Âm thanh hòa hợp tạo thành âm nhạc có quan hệ mật thiết với người nhận cảm, có thể làm cho người vui buồn, chán ghét, bi ai, rùng rợn...
- Tiếng động rùng rợn (dao cạo trên kính) nghe ghê rợn... Vì vậy âm nhạc, âm thanh có tác dụng chữa bệnh. Đã có nhiều công trình nghiên cứu dùng âm thanh và âm nhạc để chữa bệnh.
+ Hát cũng chữa được bệnh: ai thích hát chữa lành vết thương chóng hơn, tuy vậy không phải ai cũng biết hát, người ta khuyên hát chữa bệnh bằng cách: kéo dài âm I ở một âm độ nhất định và ngừng lại trước khi hết hơi sẽ cải thiện hoạt động của óc và thận....
Khi nói kéo dài âm bằng và trên môi nở nụ cười có thể thay thế một bài hát.
Kéo dài âm i - i - i ở một âm độ nhất định & chỉ ngừng lại một ít thời gian trước khi thở hết hơi sẽ làm cho đầu óc và thận làm việc tốt hơn.
Kéo dài âm E có tác dụng tốt đối với hoạt động của tuyến nội tiết .
Kéo dài âm O-i...Oi...có lợi cho tim.
Kéo dài âm A làm thăng bằng khoang ngực.
Kéo dài âm O mơn trớn cổ họng & tuyến giáp.
Âm nhạc có tác dụng tốt nhưng không phải bất kỳ nhạc nào mà phải là nhạc cổ điển. Thực nghiệm cho thấy:
+ Bản Symphonie số 5 của Béttoven cải thiện hoạt động của tim.
+ Bản nhạc “Claire de lume” của Bettoven làm dịu sự căng thẳng.
+ Bản Mazourka của Sopin và Van của Johanstrau làm người hưng phấn...
Ngoài ra phim ảnh phát thanh cũng cần chọn lọc thích hợp.
V. BÁC SĨ VÀ TẬP THỂ CƠ QUAN Y TẾ
Đạo đức thầy thuốc XHCN đòi hỏi người thầy thuốc phải có ý thức tập thể, phải biết đặt cá nhân trong tập thể, là một bộ phận của tập thể cơ quan y tế. Trái lại tập thể cơ quan y tế phải quan tâm lợi ích cá nhân, phát huy tài năng của cá nhân không được hòa tan cá nhân vào tập thể.
1. Quan hệ đồng nghiệp
Là quan hệ của thầy thuốc với thầy thuốc, là quan hệ bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau cùng nhau phát huy tài năng. Người thầy thuốc cần quý trọng tình đồng nghiệp và yêu quý lẫn nhau vì mục đích đồng nghiệp, đòi hỏi có sự khoan dung độ lượng.
Cần tránh thái độ kiêu căng, lòng tự ái quá cao, xúc phạm lòng tự trọng của nhau, quá xem nặng uy tín của mình, nhiều khi bạn đồng nghiệp là nguồn gốc của những xúc động và những đau khổ không cần thiết.
“Bạn đồng nghiệp-đấy là người mà anh ta không chịu nỗi “anh là một nhà chuyên khoa xuất sắc, anh rất thông minh nhưng anh muốn giao dịch với người ta thì hãy quên điều này đi” (Telesevskaia).
2. Nguyên tắc phê bình và tự phê bình
Trong tập thể cơ quan y tế cần sự thống nhất ý chí vì mục đích nghề nghiệp. Các thành viên phải thường xuyên củng cố khối đoàn kết. Sự phê bình và tự phê bình phải thường xuyên thực hiện như một nguyên tắc. Đấu tranh để thống nhất quan điểm, thống nhất ý chí, hết sức tránh phê bình và tự phê bình là hình thức hoặc lợi dụng để công kích, xúc phạm lẫn nhau. Người đứng đầu équipe luôn là người gương mẫu, có năng lực, có phẩm chất sẽ lãnh đạo tập thể thực hiện tốt.
3. Quan hệ đồng nghiệp luôn vì mục đích người bệnh sự đánh giá và nhận xét tư cách thầy
thuốc của bệnh nhân là lời đánh giá trân trọng. Bạn đồng nghiệp phải đề cao tác phong gương mẫu, mô phạm, niềm nở lẫn nhau (và với người bệnh cũng vậy).
4. Cần xây dựng tình bạn thân ái, là chỗ dựa của nhau trong công việc.
5. Cần quan tâm giúp đỡ để cho mọi người trong tập thể tiến bộ, người thầy thuốc phải mô phạm, gương mẫu cho đội ngũ những người giúp việc. Chú trọng và quan tâm vai trò của y tá, y tá trưởng và các thành viên của mình.
6. Tránh thô bạo và phải tế nhị trong giao tiếp với đồng nghiệp.
7. Giáo dục rèn luyện để trở thành người thầy thuốc có quan hệ tốt với tập thể là một quá trình thực hiện nghề nghiệp của mình. Là đồng nghiệp tốt sẽ là thầy thuốc hết lòng vì người bệnh, biết cân bằng lý trí và tình cảm trong tập thể, vì điều kiện đặc biệt nào đó, thầy thuốc phải biết đặt lợi ích tập thể lên trên.
VI. LỜI THỀ THẦY THUỐC
Đọc lời thề và thực hiện lời thề người thầy thuốc là truyền thống đạo đức ngành y có từ lâu đời. Có nhiều lời thầy mang nội dung thời đại khác nhau và nội dung quốc gia khác nhau, nhưng lời thề Hyppocrát là lời thề thiêng liêng sống mãi qua mọi thời đại và mọi quốc gia.
Đọc và thực hiện lời thề Hyppocrát người thầy thuốc phải giữ nguyên tắc trang nghiêm thiêng liêng, khi thực hiện có sự lựa chọn phù hợp, phát huy những nội dung tích cực, vận dụng và loại trừ các nội dung lỗi thời làm cho nội dung của lời thề Hyppocrát sống mãi.
Mỗi quốc gia, qua mỗi thời kỳ đều có lời thề thầy thuốc thích hợp.
Viết Nam coi trọng các quan điểm xử thế của Hải Thượng Lã Ông, xem đó là một chuẩn mực cần được vận dụng để hành nghề. Trước khi ra trường, các thầy thuốc Việt Nam phải đọc lời thề “Thầy thuốc Việt Nam” và phấn đấu thực hiện lời thề người thầy thuốc Việt Nam.
1. Lời thề hyppocrát
Tôi xin thề trước Appolon thần chữa bệnh, trước Esculape thần y học, trước thần Hygie
và Panacéc, và trước sự chứng giám của tất cả các nam nữ thiên thần, là tôi sẽ đem hết sức lực và khả năng để làm trọn lời thề và lời cam kết sau đây:
- Tôi sẽ coi các thầy học của tôi ngang hàng với các bậc thân sinh ra tôi. Tôi sẽ chia sẻ với các vị đó của cải của tôi, và khi cần tôi sẽ đáp ứng những nhu cầu của các vị đó. Tôi sẽ xem con của thầy như anh em ruột thịt của tôi, và nếu họ muốn học nghề y tôi sẽ dạy cho họ không lấy tiền công mà cũng không dấu nghề. Tôi sẽ truyền đạt cho họ những nguyên lý, những bài học truyền miệng và tất cả vốn hiểu biết của tôi cho các con tôi, các con của thầy dạy tôi và cho tất cả các môn đệ cùng gắn bó bởi một lời cam kết và một lời thề đúng với y luật mà không truyền cho một ai khác.
- Tôi sẽ chỉ dẫn mọi chi tiết có lợi cho người bệnh tùy theo khả năng và sự phán đoán của tôi, tôi sẽ tránh mọi điều xấu và bất công.
- Tôi sẽ không trao thuốc độc cho bất kỳ ai, kể cả khi họ yêu cầu và cũng không tự mình gợi ý cho họ; Cũng như vậy, tôi sẽ không trao cho bất cứ người phụ nữ nào những thuốc sẩy thai.
- Tôi suốt đời hành nghề trong sự vô tư và thân thiết.
- Tôi sẽ không thực hiện những phẫu thuật mỡ bàng quan mà dành việc đó cho những người chuyên.
- Dù vào bất kỳ nhà nào, tôi cũng chỉ vì lợi ích của người bệnh, tránh mọi hành vi xấu xa, cố ý và đồi bại nhất, tránh cám dỗ phụ nữ và thiếu niên tự do hay nô lệ.
- Dù tôi có nhìn hoặc nghe thấy gì trong xã hội, trong và cả ngoài lúc hành nghề của tôi, tôi sẽ xin im lặng trước những điều không bao giờ cần để lộ ra và coi sự kín đáo trong trường hợp đó như một nghĩa vụ.
- Nếu tôi làm trọn lời thề này và không có gì vi phạm tôi sẽ được hưởng một cuộc sống sung sướng và sẽ hành nghề trong sự quý trọng mãi mãi của mọi người. Nếu tôi vi phạm lời thề này hay tôi tự phản bội, thì tôi sẽ phải chịu một số phận khổ sở ngược lại.
2. Lời thề tốt nghiệp của người cán bộ y tế Việt Nam
Sau nhiều năm học tập dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, được các thầy cô giáo hết lòng dạy dỗ, dìu dắt, được các bạn đồng nghiệp chân tình giúp đỡ.
Trong buổi lễ tốt nghiệp trọng thể này.
Dưới lá cờ thiêng liêng của Tổ quốc,
Trước các thầy giáo, cô giáo và các cán bộ CNVC kính mến,
Trước các bạn đồng học thân thiết.
Tôi xin thề
Một : Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc Việt Nam XHCN, phấn đấu hết sức mình để bảo vệ và xây dựng đất nước thân yêu. Sẵn sàng đi bất cứ nới đâu*, làm bất cứ việc gì khi tổ quốc cần đến.
Hai : Luôn luôn tôn trọng hiến pháp và luật pháp của Nhà nước, thực hiện nghiêm chỉnh các
quan điểm và quy định của ngành y tế Việt nam, không bao giờ có những hành động làm ảnh hưởng đến truyền thống nhà trường, trái với lương tâm của người cán bộ y tế nhân dân.
Ba : Giữ gìn bí mật nghề nghiệp, tôn trọng phẩm chất người bệnh, hết lòng hết sức phục vụ sức khỏe nhân dân, làm đúng lời dạy của Hồ Chủ tịch:”Lương y như từ mẫu”
Bốn : Khiêm tốn, đoàn kết và hợp tác chân thành với các đồng nghiệp, yêu ngành, yêu nghề, tự hào chính đáng với các công việc của chính mình.
Năm : Vì sự nghiệp tạo nên sức khỏe và đem lại hạnh phúc cho nhân dân, tôi nguyện tích cực lao động và học tập, phấn đấu không mệt mỗi nâng cao trình độ chính trị khoa học kỹ thuật, góp phần xây dựng nền y học Việt Nam.
Tôi nguyện giữ trọn lời thề trong bất cứ hoàn cảnh nào để xứng đáng với công ơn to lớn của Đảng, của nhân dân, nhà trường và gia đình.
